Jakie są lecznicze właściwości aloesu?

Aloes – roślina lecznicza , która wydaje się nam bardzo znana. Przecież w wielu domach uprawia się aloes w doniczkach. W razie potrzeby sięga się po liść, rozgniata się go, kładzie np. na miejsce zranienia i… załatwione. Można też wykorzystywać w celach terapeutycznych nalewki na aloesie. W opowieściach naszych babć jawi się ta roślina jako panaceum. Jaka jest więc prawda o aloesie? Aloes (Aloe) jest gruboszowatą byliną z rodziny liliowatych. Wyróżnia się w tej grupie ok. 275 gatunków aloesów obejmujących krzewy, drzewa i rośliny zielne.

Jako typowy sukulent, aloes doskonale przystosował się do trudnych warunków wegetacji z ograniczoną ilością wody. Może więc – jako roślina pustynna – przetrwać długie okresy suszy i upałów dzięki zawartym w liściach rośliny pojemnikom wypełniającym się wodą przez okres 3-5 lat. Zawarta w pojemnikach woda przekształca się w tym czasie w naturalny roślinny żel.

Spośród wielu gatunków aloesów przebadano dość dokładnie 29 odkrywając ich własności lecznicze. Posiadają je m.in.: aloes drzewiasty (Aloe arborescens) rosnący przede wszystkim w Afryce Południowej i Wschodniej, na Półwyspie Arabskim, na Madagaskarze i Sokotrze, aloes afrykański (Aloe africana), aloes uzbrojony (Aloe ferox), Aloe perryi, Aloe chinensis, Aloe spicata, Aloe saponaria.

Najszerzej wykorzystywanym w lecznictwie i produkcji suplementów jest jednak Aloe vera (Aloe barbadensis). Uprawia się go przede wszystkim w południowych stanach Ameryki Północnej (rejony Teksasu nad Rio Grande), w Meksyku, na Antylach, w Australii, choć jest również spotykany w innych częściach świata (Indie, Cejlon, Filipiny, Tajwan).

Surowcem pozyskiwanym z aloesu jest przede wszystkim miąższ, zawarty w szarozielonych, grubych, mięsistych, mieczowatych liściach. Miąższ jest galaretowaty, jasnozielony. Z aloesu pozyskuje się również pulpę aloesową, w skład której wchodzi oprócz miąższu i soku również skóra wierzchnia liści. Oba surowce – miąższ z sokiem (alona) i pulpa aloesowa mają inne właściwości. Z tego względu tak ważne jest to rozróżnienie.

Miąższ pozyskuje się przez staranne obranie liści ze skóry. Po kilkakrotnym płukaniu masy i wyciśnięciu uzyskuje się czysty żel aloesowy pozbawiony gorzkiego i silnie przeczyszczającego soku zwanego alona, w skład którego wchodzą związki: aloina (żółta ciecz obecna w kanalikach liści), która jest C-glukozydem aloeemodynoantronu oraz barbaloina, i które zawiera pulpa aloesowa ( w przeciwieństwie do czystego miąższu).

Aloes jako roślina lecznicza znany był od starożytności. W wielu rejonach świata roślina ta uzyskała miano „zielonego lekarza”. Używano go do leczenia ran, balsamowania zwłok, wyrobu farb oraz jako silnego środka przeczyszczającego. Sokiem z aloesu posługiwali się zarówno Grecy jak i Arabowie oraz Hebrajczycy. Jego nazwa arabska oznacza po prostu „kwaśną, świetlistą substancję”. W Afryce ludy koczownicze jeszcze dzisiaj nazywają aloes „lilią pustyni”. Według starożytnych Egipcjan „krew” aloesu dodawała urody, zdrowia i zapewniała nieśmiertelność. Dlatego nazywali ją „rośliną nieśmiertelności” i umieszczali w grobowcach zmarłych faraonów. Krzysztof Kolumb zabierał zawsze aloes na swoje morskie wyprawy i nadal mu nazwę „lekarz w doniczce”, a Mahatma Ghandi stosował go w okresach postów zarówno jako pokarm oraz środek do oczyszczania organizmu. Dzisiaj aloes jest uznawany za„królową roślin leczniczych”.

Badania naukowe prowadzone w ostatnich dziesięcioleciach potwierdziły lecznicze własności aloesu. Zawdzięcza je roślina składowi – wyjątkowo bogatemu w różnorodne substancje.

Co więc zawiera aloes?

Przede wszystkim liście aloesu zawierają miąższ składający się w 96% z wody. Pozostałe 4% – to substancje o stwierdzonej aktywności biologicznej, a wyróżniono ich ponad 270. Jest Aloe vera barbadensis wyjątkowo bogatym źródłem białek występujących w postaci aminokwasów (czyli w postaci najprostszej, najłatwiej przyswajalnej). Znajduje się w nim dziewięć z dziesięciu niezbędnych człowiekowi aminokwasów egzogennych (oprócz tryptofanu). Są to przede wszystkim: histydyna, leucyna, lizyna, fenyloalanina, arginina, metionina, treonina, tryptofaniwalina. Takie bogactwo doskonałych substancji odżywczych jest niezwykle rzadkie wśród roślin.

Miąższ zawiera duże ilości witamin począwszy od β-karotenu, witamin: C, B1, B2, B3, po mniejsze ilości pozostałych (w tym B12). Występuje w nim również szereg biopierwiastków: potas, wapń, magnez, sód, fosfor, cynk, siarka, żelazo oraz śladowe ilości krzemu, kobaltu, manganu, miedzi, niklu, boru, glinu, litu, chromu, molibdenu, boru, cyny. Sok z aloesu zawiera także związki glikozydowe – aloinę, aloinozydy A i B, aloemadynę, żywice, śluzy, biostymulatory (biostymina).

Niezwykle cennym składnikiem aloesu są enzymy (np. bradykinaza), mono, bi- oraz polisacharydy lub ich pochodne (np. glukoproteiny), posiadające zdolność wiązania się z białkami błon komórkowych i osocza. Najważniejszymi jednak składnikami są molekuły cukrowe o długich łańcuchach – mukopolisacharydy, m.in. acemannan (doskonały immunostymulator aktywizujący makrofagi).

Taki skład aloesu sprzyja wyjątkowo wszechstronnemu działaniu na ludzki organizm, zwłaszcza, że mamy to do czynienia z efektem synergetycznym (współdziałaniem wielu składników potęgujących efekt terapeutyczny).

Jakie są podstawowe obszary działania aloesu?

  • Przywraca równowagę kwasowo-zasadową w organizmie zakłóconą nieprawidłowym odżywianiem się.
  • Zwiększa znacznie moc układu immunologicznego. Składniki Aloe vera, zwłaszcza acemannan i glukomannan (pobudzają aktywność makrofagów niszczących bakterie i wirusy     makrofagi w miarę starzenia się organizmu stają się mniej aktywne; aktywacja ich odbywa się m.in. poprzez glukomannan, który przyłącza się do makrofagów w specjalnych miejscach na ich powierzchniach zwiększają ilość leukocytów we krwi, przeciwdziałają autoimmunologicznym reakcjom organizmu, powodują wzrost produkcji substancji stymulujących reakcje immunologiczne – interferony i interleukiny, sprzyjają produkcji dysmutazy nadtlenkowej i glutationu, aktywizują limfocyty T (m.in. przez tzw. aloektyny).
  • Oczyszcza i odtruwa organizm z toksyn endo- i egzogennych,
  • Zapobiega zaburzeniom przemiany materii.
  • Rewitalizuje prawidłową florę bakteryjną w układzie pokarmowym i działa aseptycznie na „złe” bakterie.
  • Ułatwia procesy defekacyjne (wypróżnianie się) poprzez nawodnienie mas kałowych.
  • Regeneruje układ nerwowy.
  • Odtruwa i regeneruje wątrobę i hamuje procesy degeneracyjne tego ważnego narządu.
  • Przeciwdziała osadzaniu się kamieni nerkowych.
  • Przeciwdziała zapaleniom łatwo przenikając do głębokich warstw skóry i błon śluzowych.
  • Przyśpiesza gojenie się ran – żel aloesowy aktywizuje fibroblasty odpowiedzialne za gojenie się skóry i błon śluzowych (fibroblasty są to specjalne komórki tkanki łącznej produkujące substancje, które budują „rusztowanie” tkanek); zaktywizowane fibroblasty rozmnażają się szybciej i wysyłają sygnały powodujące wzrost naczyń krwionośnych) składniki żelu – auksyna i gibeleryna – również pobudzają przyśpieszenie zabliźniania się rany.
  • Poprawia krążenie krwi.
  • Polepsza przyswajalność witamin i innych substancji (w porównaniu z wodą) w przewodzie pokarmowym
  • Działa bakterio-, wiruso- i grzybobójczo.
  • Regeneruje i energetyzuje organizm.

Spośród wielu produktów aloesowych dostępnych na rynku najczęściej możesz spotkać:

  • produkty do stosowania zewnętrznego w postaci maści, żeli, balsamów itp.,
  • produkty do stosowania wewnętrznego:

Przy wyborze produktów z aloesem należy zwracać uwagę, czy jest on sygnowany prze Międzynarodową Radę Naukową ds. Aloesu – IASC, która stoi na straży jakości i zawartości składników zawartych w preparatach aloesowych. Jest to szczególnie ważne, ponieważ na rynkach całego świata jest mnóstwo produktów zawierających aloes. Światową wartość ich sprzedaży szacuje się na ok. 110 miliardów dolarów (rocznie) z tendencją rosnącą. Z tej kwoty zaledwie 6 miliardów dolarów przypada na produkty zatwierdzone do obrotu przez IASC.

Znana jest opinia jednego z przedstawicieli IASC, który powiedział: „Gdyby wszystkie produkty określone przez producentów mianem aloesowych zawierały zalecane minimum 15%, okazałoby się, że na całym świecie nie ma aż tyle aloesu”.

Wniosek jest prosty: większość dostępnych preparatów jest zbyt rozwodniona, zbyt przetworzona i zbyt uboga w naturalny miąższ aloesowy, aby działać skutecznie.

Dlatego przy zakupie suplementów aloesowych warto, abyś uwzględnił następujące wskazówki:

  • produkt powinien posiadać aprobatę (znak jakości) IASC,
  • terminologia stosowana w opisach produktów
  • „100% aloe vera” niekoniecznie oznacza stan faktyczny, ponieważ jeżeli na liście składników na pierwszym miejscu wymienia się wodę, to produkt taki zawiera 50-80% wody (w dodatku jaką wodę?),
  • „liofilizacja”, „koncentrat” – oznacza, że produkt zawiera 50-99% wody,
  • smak – czysty żel i sok mają lekko cierpki smak typowy dla aloe vera, co potwierdza jakość i czystość produktu.

Warto wiedzieć w dodatku, że woda dodawana do produktów jest zwykłą wodą wodociągową o zniszczonej strukturze, w przeciwieństwie do strukuryzowanej wody zawartej w naturalnym soku czy miąższu aloesowym.

Zwrócić uwagę należy na to, że nie wszystkie suplementy zawierające aloes można polecać przy niektórych schorzeniach, mimo wyjątkowo wszechstronnego leczniczego działania aloesu (chodzi np. o to, czy niektóre roztwory aloesu z innymi składnikami można stosować w chorobach wątroby, woreczka żółciowego, zapaleniu pęcherza, w ciąży i krwotokach wewnętrznych).

Związane jest to :

  • ze składem suplementów zawierających oprócz aloesu ekstrakty innych roślin,
  • dużą aktywnością substancji biologicznie czynnych (biostymulatory mogą np. spowodować otwarcie się wrzodów jelit doprowadzając do krwotoku z jelit),
  • dużą koncentracją tych substancji.

Dlatego może zajść potrzeba znacznego rozcieńczania preparatów lub rozpoczynania kuracji od małych dawek.

Zastosowania wewnętrzne:

  • wzrost odporności organizmu,
  • przywracanie równowagi kwasowo-zasadowej,
  • usprawnianie pracy i likwidacja niedomagań układu pokarmowego
  • usprawnianie pracy jelit,
  • łagodzenie problemów trawiennych,
  • przeciwdziałanie zaparciom,
  • odbudowywanie mikroflory jelit,
  • biegunki,
  • chroniczne zapalenie jelit, wrzody układu pokarmowego,
  • cukrzyca,
  • hamowanie rozwoju HIV (czynnik aktywny – acemannan),
  • infekcje zakażeniowe,
  • alergie,
  • astma,
  • bezsenność,
  • zespól napięcia przedmiesiączkowego (PMS),
  • choroby wątroby,
  • nowotwory (hamowanie wzrostu komórek nowotworowych oraz aktywowanie wzrostu i biologicznych funkcji komórek zdrowych),
  • nadciśnienie,
  • paradontoza,
  • infekcje układu moczowego,
  • obniżanie poziomu LDL cholesterolu i przywracanie równowagi między HDL i LDL cholesterolem,
  • skurcze mięśni,
  • zaburzenia krążenia krwi,
  • regulacja poziomu cukru we krwi,
  • zapalenia oskrzeli i płuc,
  • stany pogrypowe,
  • reumatyzm i artrozy,
  • dna moczanowa,
  • choroby narządu wzroku
  • krótkowzroczność,
  • zwyrodnienie siatkówki,
  • zmętnienie soczewki,
  • zapalenie spojówek, rogówki lub tęczówki,
  • zapalenia krtani,
  • gruźlica płuc.

Zastosowania zewnętrzne:

  • łuszczyca,
  • egzemy,
  • trądzik,
  • przyśpieszenie gojenia się ran,
  • zmniejszanie się dolegliwości charakterystycznych przy gojeniu się ran (swędzenie, obrzęki, bóle),
  • oparzenia (w tym słoneczne),
  • odmrożenia,
  • ochrona przed szkodliwym promieniowaniem jonizującym,
  • blizny (redukowanie),
  • podrażnienia skóry,
  • opuchlizny,
  • stłuczenia,
  • ukąszenia owadów,
  • stany zapalne skóry,
  • stany zapalne dziąseł i jamy ustnej,
  • odparzenia okolic narządów płciowych i odbytu,
  • zapalenia pochwy,
  • żylaki,
  • odleżyny,
  • neutralizacja zapachu potu,
  • odbudowa włosów i paznokci,
  • pęknięcia skóry stóp,
  • cellulit.

Ciekawą propozycją z dziedziny kosmetyki leczniczej są balsamy do ciała zawierające aloe vera w połączeniu np. z witaminami: A, E, pantenolem (witaminą B5) oraz mocznikiem, które:

  • doskonale nawilżają skórę,
  • dostarczają witamin, minerałów i pierwiastków śladowych,
  • sprzyjają rozwojowi komórek skóry i regenerują ją,
  • zapobiegają przesuszaniu skóry,
  • chronią przed działaniem wolnych rodników, uelastyczniają tkankę,
  • przeciwdziałają tworzeniu się zmarszczek,
  • nadają skórze jedwabistą miękkość.

Jak widzisz, aloes ma wyjątkowo szerokie spektrum zastosowań. Może pora zainteresować się aloesowymi preparatami i zacząć je przyjmować, aby wzmocnić organizm i aby zdrowie nam dopisywało?

 

Autor: Janusz Dąbrowski

(na podstawie książki autora  „Naturalne składniki w suplementach diety”)

Wszelkie prawa zastrzeżone

All rights reserved

Zamieszczenie całego artykułu na innym serwerze czy w publikacji drukowanej jest możliwe tylko za zgodą autora. Domyślnie autor  zgody nie udziela. Istnieje możliwość uzyskania takiej zgody poprzez  bezpośredni kontakt z autorem: janusz_dabrowski@tlen.pl

About Janusz Dąbrowski

Od lat zaj­muję się po­pu­la­ry­za­cją zdro­wego stylu życia pro­pa­gu­jąc pro­fi­lak­tyczny PRO­GRAM “ZDRO­WIE”. Za­gad­nie­nie obej­muje nie tylko sferę ciała – rów­nież sprawy psy­chiki, na­szych dusz.

Comments

  1. oksana says:

    To prawda,babcia moja,zawsze miała aloes w domu i stosowała go do wszystkich dolegliwości. Ja od jakiegoś czasu też mam w doniczce i poprostu, przecinam liść i smaruję twarz,a poniewarz mam niezbyt czystą,chrostowatą cerę na twarzy po tygodniu już widziałam efekt aloesu,cera wygląda na zdrowszą ,znikają zaczerwienienia

  2. działa tez na zastrzal prz paznokciu sama probowalam warto

Dodaj komentarz